Weto prezydenta wobec ustawy sieciowej - branża OZE w niepewności co do przyłączeń

Prezydent odrzuca poprawkę do ustawy sieciowej

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu nowelizacji Prawa energetycznego wywołała spore poruszenie w sektorze energetycznym. Chodzi o przepisy, które miały doprecyzować i uzupełnić tzw. ustawę sieciową (znaną w środowisku jako UC84), regulującą zasady przyłączania nowych instalacji - w tym źródeł OZE - do sieci elektroenergetycznej. Zamiast uporządkować sytuację, weto wprowadza kolejny element niepewności dla inwestorów i przedsiębiorstw energetycznych.

Skąd wzięły się problemy interpretacyjne

Sama ustawa UC84, mająca reformować proces przyłączeń, od początku budziła kontrowersje. Wynikały one przede wszystkim z licznych poprawek wprowadzonych przez Senat, które - jak oceniają eksperci - wprowadziły chaos terminologiczny i niejasności co do terminów oraz okresów przejściowych. Nowelizacja, którą teraz zawetował prezydent, miała być odpowiedzią na te wątpliwości. W praktyce jednak, zdaniem legislatorów sejmowych i senackich, nie rozwiązała ona wszystkich problemów interpretacyjnych.

Warto przypomnieć, że kluczowa poprawka, autorstwa Koalicji Obywatelskiej, została wprowadzona już w drugim czytaniu w Sejmie. Choć jej celem było wyjaśnienie niejasnych fragmentów przepisów, materia okazała się na tyle skomplikowana, że nawet po zmianach eksperci prawni wskazywali na pozostałe niejasności. Padła wówczas propozycja, aby to Senat dopracował ostateczną wersję przepisów - jednak z powodu wakacyjnej przerwy parlamentarnej, ustawa została uchwalona bez dodatkowych poprawek.

Argumentacja prezydenta i reakcje rządu

Uzasadniając swoją decyzję, prezydent Nawrocki wskazał na niekonsekwencję legislacyjną. Podpisał on nowelizację Prawa energetycznego już w marcu, a kilka miesięcy później na jego biurku wylądowały przepisy częściowo odwracające wcześniejsze zmiany. W jego ocenie taki sposób tworzenia prawa jest nie do przyjęcia z perspektywy stabilności otoczenia regulacyjnego dla biznesu.

Strona rządowa, reprezentowana przez wiceministra energii Wojciecha Wrochnę, już wcześniej sygnalizowała, że materia przyłączeń do sieci jest wyjątkowo skomplikowana. Wrochna podczas prac nad ustawą apelował o zdrowy rozsądek w interpretacji przepisów, zaznaczając, że być może nie da się napisać regulacji, które nie wzbudzałyby żadnych wątpliwości. Zauważył również, że sam fakt różnej interpretacji przepisów przez kilku legislatorów świadczy o ich złożoności.

Co to znaczy dla branży OZE

Dla firm z sektora odnawialnych źródeł energii sytuacja jest szczególnie problematyczna. Proces przyłączania nowych instalacji fotowoltaicznych, wiatrowych czy magazynów energii do sieci jest jednym z kluczowych czynników wpływających na tempo rozwoju OZE w Polsce. Niejasności prawne w tym zakresie mogą prowadzić do:

• wydłużenia procedur przyłączeniowych z powodu niejednoznacznej interpretacji przepisów przez operatorów sieci,
• zwiększonego ryzyka inwestycyjnego dla deweloperów projektów OZE,
• trudności w planowaniu terminów realizacji nowych instalacji,
• potencjalnych sporów prawnych między inwestorami a operatorami systemów dystrybucyjnych.

Brak stabilności regulacyjnej uderza przede wszystkim w mniejsze podmioty, które nie mają zasobów prawnych pozwalających na bieżące śledzenie zmian i szybkie dostosowywanie się do nowych interpretacji. Duże koncerny energetyczne mogą sobie pozwolić na zespoły prawne monitorujące każdą zmianę, ale dla lokalnych inwestorów czy prosumentów każda niejasność oznacza dodatkowy koszt i ryzyko.

Co dalej z ustawą sieciową

Na razie nie jest znane szczegółowe uzasadnienie weta - dokument nie został jeszcze opublikowany na stronie internetowej prezydenta. Sejm będzie musiał zdecydować, czy podejmie próbę odrzucenia weta większością trzech piątych głosów, czy też przystąpi do prac nad nową wersją nowelizacji, uwzględniającą zastrzeżenia głowy państwa.

Niezależnie od dalszego przebiegu procesu legislacyjnego, sytuacja ta pokazuje, jak trudne jest wypracowanie stabilnych i jednoznacznych ram prawnych dla dynamicznie rozwijającego się rynku energii w Polsce. Branża OZE, potrzebująca przewidywalności regulacyjnej do planowania inwestycji na lata, musi w międzyczasie radzić sobie z kolejnym okresem niepewności co do zasad przyłączania nowych mocy do krajowej sieci elektroenergetycznej.