Awaria w raportowaniu danych może wyłączyć twoją instalację OZE na całą dobę

Problem, który dotknie właścicieli większych instalacji OZE

Wyobraź sobie, że jesteś właścicielem farmy fotowoltaicznej albo magazynu energii i pewnego dnia operator sieci decyduje się wstrzymać świadczenie usług przesyłowych wobec twojej instalacji. Powód? Nierzetelne lub spóźnione dane techniczne, które przekazałeś do systemu. Taki scenariusz przestaje być teoretyczny. Rząd przyjął już projekt nowelizacji Prawa energetycznego, który znacząco rozszerza uprawnienia operatorów sieci wobec podmiotów prowadzących instalacje odnawialnych źródeł energii oraz magazyny energii. Nowe przepisy mają wymusić dyscyplinę w przekazywaniu informacji, ale jednocześnie wprowadzają realne ryzyko finansowe dla inwestorów.

Skąd wzięła się potrzeba zaostrzenia przepisów

Odpowiedź leży w dynamicznym rozwoju energetyki rozproszonej. Krajowy system elektroenergetyczny musi dziś obsługiwać coraz większą liczbę podmiotów wprowadzających energię do sieci w sposób zmienny i trudny do przewidzenia. Operatorzy, planując pracę sieci, bazują na deklaracjach składanych przez właścicieli instalacji fotowoltaicznych, wiatrowych oraz magazynów energii. Gdy te dane okazują się nieprecyzyjne lub docierają zbyt późno, cały proces bilansowania mocy traci na dokładności. W skrajnych przypadkach może to zagrozić stabilności całego systemu. Ministerstwo odpowiedzialne za energetykę uznało, że dotychczasowe regulacje nie wystarczają, by wymusić rzetelność, zwłaszcza wśród podmiotów o większej mocy zainstalowanej, których wpływ na system jest najbardziej odczuwalny.

Jakie kary przewiduje projekt

Najbardziej kontrowersyjnym elementem nowelizacji jest możliwość czasowego wstrzymania świadczenia usług przesyłowych lub dystrybucyjnych wobec instalacji, która rażąco narusza obowiązki informacyjne. Operator zyska prawo do ograniczenia funkcjonowania takiego źródła lub magazynu energii na okres do 24 godzin. Ma to charakter prewencyjny i dyscyplinujący, ale dla wielu inwestorów oznacza konkretne zagrożenie finansowe. Szczególnie dotkliwe może to być dla dużych instalacji komercyjnych, gdzie nawet kilkugodzinna przerwa w pracy przekłada się na wymierne straty finansowe.

Co to oznacza w praktyce dla właścicieli instalacji

Zanim przepisy wejdą w życie, warto już teraz przygotować się na nową rzeczywistość. Poniżej kilka praktycznych wskazówek:

• Sprawdź, jakie dane techniczne obecnie przekazujesz operatorowi i czy proces ich raportowania jest zautomatyzowany oraz odporny na błędy.
• Zweryfikuj terminowość przekazywanych informacji, opóźnienia mogą być traktowane tak samo poważnie jak błędne dane.
• Jeśli zarządzasz większą instalacją OZE lub magazynem energii, monitoruj postęp prac legislacyjnych, gdyż to właśnie te podmioty znajdą się w pierwszej kolejności pod lupą operatorów.
• Rozważ konsultację z doradcą technicznym, który pomoże ocenić ryzyko związane z jakością przekazywanych danych.

Kogo najbardziej dotkną zmiany

Projektowane przepisy w pierwszej kolejności obejmą większe instalacje OZE oraz magazyny energii, czyli podmioty, których nieprawidłowe działanie ma największy wpływ na funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego jako całości. Mniejsze, przydomowe instalacje prosumenckie najprawdopodobniej nie odczują tych zmian w takim stopniu. Branża zwraca jednak uwagę, że ostateczny kształt przepisów, w tym dokładne progi mocy decydujące o objęciu nowymi obowiązkami, może jeszcze ulec zmianie na dalszych etapach prac legislacyjnych.

Głosy branży: bezpieczeństwo systemu a ryzyko dla inwestorów

Środowisko związane z odnawialnymi źródłami energii ocenia projekt niejednoznacznie. Z jednej strony trudno kwestionować argument, że stabilność sieci elektroenergetycznej wymaga rzetelnych i aktualnych danych od wszystkich uczestników rynku. Im więcej rozproszonych źródeł generacji funkcjonuje w systemie, tym większa potrzeba precyzyjnego prognozowania i koordynacji pracy sieci. Z drugiej strony inwestorzy oraz operatorzy instalacji obawiają się, że nowe uprawnienia mogą być stosowane w sposób zbyt uznaniowy. Brak jasnych, jednolitych kryteriów oceny tego, co stanowi „rażące naruszenie” obowiązków informacyjnych, budzi niepokój wśród podmiotów, które inwestowały w rozwój energetyki odnawialnej, licząc na przewidywalne otoczenie regulacyjne.

Warto śledzić dalsze etapy prac nad nowelizacją, ponieważ ostateczna treść przepisów, w tym progi mocy oraz definicje naruszeń, będzie kluczowa dla oceny realnego wpływu zmian na rynek OZE w Polsce.