Dotacje na magazyny energii: jak nowy nabór NFOŚiGW zmieni polski rynek fotowoltaiki

Problem, który zna każdy posiadacz paneli słonecznych

Wielu właścicieli instalacji fotowoltaicznych boryka się z tym samym dylematem: energia produkowana jest w ciągu dnia, kiedy w domu nikogo nie ma, a zapotrzebowanie na prąd rośnie wieczorem. Nadwyżki trafiają wtedy do sieci po stawkach, które rzadko satysfakcjonują prosumentów. Odpowiedzią na ten problem są domowe magazyny energii - urządzenia pozwalające przechować wyprodukowany prąd i zużyć go dokładnie wtedy, kiedy jest potrzebny, także w nocy czy podczas awarii zasilania. Właśnie na rozwój tego segmentu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej postanowił przeznaczyć ogromne środki.

Dotychczasowy bilans wsparcia dla prosumentów

Podczas spotkania z dziennikarzami 19 października NFOŚiGW podsumował efekty programów skierowanych do właścicieli domowych instalacji energetycznych. Z danych wynika, że dzięki programom Mój Prąd, Moja Elektrownia Wiatrowa oraz pierwszej edycji Przydomowych Magazynów Energii dofinansowanie uzyskało niemal 92 tysiące domowych magazynów energii. Ich łączna pojemność przekroczyła 850 MWh, co daje przeciętnie około 9,2 kWh na jedną instalację - wartość charakterystyczną dla urządzeń współpracujących z domową fotowoltaiką.

Fundamentem tego rozwoju był program Mój Prąd, który w kolejnych edycjach objął wsparciem około 700 tysięcy instalacji prosumenckich. Pierwotnie dotacje dotyczyły wyłącznie paneli fotowoltaicznych, jednak z czasem program rozszerzono o magazyny energii, magazyny ciepła oraz systemy zarządzania energią w gospodarstwie domowym. Dzięki temu coraz więcej gospodarstw domowych może efektywniej wykorzystywać własny prąd, zamiast oddawać go do sieci, a przy okazji zyskać dodatkowe bezpieczeństwo w postaci zasilania awaryjnego na wypadek przerw w dostawach energii.

Nowy nabór i miliard złotych do wykorzystania

20 października wystartował nabór w ramach drugiej części programu Przydomowe Magazyny Energii. Na ten cel NFOŚiGW przeznaczył 1 miliard złotych pochodzący z Funduszu Modernizacyjnego. Zgodnie z zasadami programu maksymalna dotacja na magazyn energii elektrycznej wynosi 16 tysięcy złotych dla prosumentów rozliczających się w systemie net-billingu oraz 8 tysięcy złotych dla tych, którzy pozostają w systemie net-meteringu. Wsparcie nie może jednak przekroczyć 30 procent kosztów kwalifikowanych inwestycji ani 800 złotych za każdą kilowatogodzinę pojemności magazynu.

Co to oznacza w praktyce dla liczby nowych instalacji?

Warto pokusić się o proste przeliczenie, aby zobrazować potencjalną skalę efektów nowego naboru. Gdyby cały budżet programu przeznaczyć wyłącznie na magazyny energii elektrycznej, a każdy wnioskodawca otrzymał maksymalną możliwą dotację, teoretycznie mogłoby powstać:

• 62,5 tysiąca magazynów przy dofinansowaniu na poziomie 16 tysięcy złotych za instalację,
• 125 tysięcy magazynów przy dofinansowaniu na poziomie 8 tysięcy złotych za instalację.

To jednak wyłącznie teoretyczny wariant. W rzeczywistości program obejmuje także magazyny ciepła, przewiduje dodatkowe premie za urządzenia produkowane w Unii Europejskiej, a ostateczna kwota wsparcia zależy od faktycznych kosztów inwestycji oraz zadeklarowanej pojemności baterii.

Prognozowany cel: 1250 MWh nowej pojemności

Sam NFOŚiGW zakłada, że dzięki drugiej odsłonie programu powstaną magazyny energii o łącznej pojemności sięgającej około 1250 MWh. To wynik wyższy niż 850 MWh osiągnięte łącznie we wszystkich wcześniejszych programach. Przyjmując, że przeciętna instalacja będzie miała pojemność między 10 a 20 kWh, realizacja tego celu oznaczałaby powstanie od około 62,5 tysiąca do 125 tysięcy nowych magazynów energii. Przy średniej pojemności na poziomie 15 kWh mówimy o mniej więcej 83 tysiącach nowych instalacji.

Kilka praktycznych wskazówek dla zainteresowanych dotacją

• Sprawdź, w jakim systemie się rozliczasz - net-billing czy net-metering decyduje o maksymalnej kwocie dotacji.
• Zwróć uwagę na limit 800 złotych za kWh pojemności magazynu - warto dobrać urządzenie optymalne kosztowo.
• Rozważ magazyn wyprodukowany w Unii Europejskiej, ponieważ program przewiduje za to dodatkową premię.
• Pamiętaj, że dotacja nie przekroczy 30 procent kosztów kwalifikowanych całej inwestycji.

Znaczenie programu dla rynku magazynowania energii

Dla branży magazynów energii tak duży zastrzyk środków publicznych może stać się istotnym impulsem rozwojowym. Polska energetyka prosumencka wciąż opiera się głównie na fotowoltaice, a liczba właścicieli paneli słonecznych systematycznie rośnie. W naturalny sposób zwiększa się też zainteresowanie technologiami pozwalającymi zatrzymać wyprodukowaną energię na później, zamiast oddawać ją do sieci po niekorzystnych stawkach. Magazyny energii odpowiadają na tę potrzebę, podnosząc poziom autokonsumpcji energii słonecznej w gospodarstwach domowych. Dodatkowo odpowiednio zaprogramowane systemy magazynowania mogą ograniczać ilość energii wprowadzanej do sieci w godzinach szczytowej produkcji fotowoltaicznej, co ma coraz większe znaczenie dla stabilności krajowego systemu elektroenergetycznego. Wraz z dalszym rozwojem fotowoltaiki w Polsce rola magazynów energii będzie najprawdopodobniej systematycznie rosnąć, a nowy program dofinansowań może znacząco przyspieszyć ten proces.