Brytyjczycy montują panele słoneczne jak nigdy dotąd - stara bariera pękła w rekordowym tempie

Gdy 15 lat historii nie wytrzymuje kilku miesięcy

Brytyjski rynek małych instalacji fotowoltaicznych przechodzi obecnie fazę, jakiej jeszcze nie widział. Do połowy września 2026 roku liczba nowo zarejestrowanych systemów dachowych przekroczyła wynik osiągnięty przez cały 2011 rok - a ten akurat przez kolejne piętnaście lat uchodził za rekord nie do pobicia. Dane pochodzą z brytyjskiego systemu certyfikacji mikroinstalacji OZE, czyli MCS. Od stycznia do połowy września 2026 roku zarejestrowano tam 207 619 certyfikowanych instalacji fotowoltaicznych, podczas gdy w całym 2011 roku powstało ich 203 697.

Co ciekawe, rekord z 2011 roku sam w sobie długo pozostawał niezagrożony - dopiero rok wcześniej udało się go zdecydowanie przebić, notując 269 195 nowych instalacji w skali roku. Jeśli obecne tempo utrzyma się do grudnia, cały 2026 rok może zamknąć się liczbą sięgającą nawet 300 tysięcy nowych systemów montowanych na dachach domów jednorodzinnych, budynków firmowych, szkół i świetlic wiejskich.

Co pokazują miesięczne statystyki

Rok 2026 dostarcza serii rekordów miesięcznych. W marcu MCS zarejestrował aż 28 861 certyfikowanych instalacji OZE w jednym miesiącu - to najwyższy wynik w historii tych danych. Niewiele mniejsze liczby padły w lipcu (28 489) oraz czerwcu (28 200). Taka regularność sugeruje, że nie mamy do czynienia z jednorazowym skokiem popytu, lecz z trwałą zmianą trendu.

Energia słoneczna zyskuje też coraz większe znaczenie w krajowym bilansie energetycznym. W lipcu odpowiadała za 14,4 proc. całkowitej produkcji energii elektrycznej w Wielkiej Brytanii - to nowy rekord miesięczny, znacznie przewyższający wynik 9,6 proc. z lipca poprzedniego roku. Warto też odnotować rekord mocy wygenerowanej przez instalacje słoneczne w maju - 14,4 GW. To ilość energii pozwalająca teoretycznie zagotować wodę jednocześnie w niemal 4,8 miliona czajników.

Od miliona do dwóch milionów w rekordowym tempie

Obecnie w Wielkiej Brytanii działa ponad 2,1 miliona instalacji fotowoltaicznych certyfikowanych przez MCS, o mocy do 50 kW. Zdecydowana większość z nich to instalacje znacznie mniejsze - typowe systemy domowe mieszczą się w przedziale 3-5 kW.

Osiągnięcie pierwszego miliona instalacji zajęło ponad dekadę - od stycznia 2009 do lipca 2019 roku. Drugi milion udało się zdobyć w niecałe siedem lat, próg ten przekroczono w kwietniu 2026 roku. Eksperci szacują, że przy utrzymaniu obecnego tempa granica 3 milionów instalacji może zostać osiągnięta już za trzy lata.

Co napędza ten wzrost w praktyce

• Dążenie gospodarstw domowych i firm do obniżenia rachunków za prąd w obliczu wysokich cen energii.
• Zaostrzające się wymogi efektywności energetycznej dla nowych budynków.
• Skok cen energii wywołany wojną w Iranie na początku roku, który zamienił wiosenną falę zapytań w konkretne decyzje zakupowe.
• Rosnący udział nowego budownictwa wyposażanego w fotowoltaikę już na etapie realizacji inwestycji.
• Wejście na rynek prostych rozwiązań typu plug-in, które nie wymagają angażowania elektryka ani montażu na dachu.

Jak zauważa Chris Hewett, dyrektor generalny Solar Energy UK, wysokie rachunki za energię w Wielkiej Brytanii są konsekwencją długotrwałego uzależnienia kraju od drogiego gazu ziemnego. Hewett z ostrożnym optymizmem odnosi się do prognoz na cały rok, podkreślając, że osiągnięcie 300 tysięcy nowych instalacji dachowych byłoby wynikiem bez precedensu. Dla porównania - w całym 2020 roku zamontowano zaledwie 21 200 systemów, czyli mniej, niż obecnie powstaje w ciągu jednego miesiąca.

Nowe domy z panelami już na starcie

Istotnym motorem rynku stało się nowe budownictwo mieszkaniowe. Dane rządowe dla Anglii pokazują, że w pierwszej połowie 2026 roku powstało tam 55 773 nowych domów wyposażonych w moduły fotowoltaiczne, co stanowi aż 58 proc. wszystkich 98 222 oddanych w tym okresie budynków mieszkalnych. Ponad połowa wszystkich certyfikowanych przez MCS instalacji fotowoltaicznych w Anglii trafiła w tym roku właśnie na nowo wybudowane obiekty.

Ten trend przyspieszył wraz z wejściem w życie przepisów efektywności energetycznej „Part L” w 2022 roku. Jeszcze w 2021 roku tylko 16 proc. nowych domów było wyposażanych w fotowoltaikę już na etapie budowy. W ostatnim kwartale 2024 roku odsetek ten wzrósł do 42 proc. Zdaniem Hewetta rola nowego budownictwa w rynku fotowoltaiki jeszcze się zwiększy po wdrożeniu standardów Future Homes Standard oraz Future Buildings Standard, które w praktyce uczynią panele słoneczne niemal obowiązkowym elementem nowych budynków w Anglii. Walia idzie jeszcze dalej - od marca panele staną się tam „wymogiem funkcjonalnym” dla nowych budynków, a rok później obowiązek obejmie też nowe dachy i renowacje.

Panele z gniazdka - nowy segment rynku

Ciekawym uzupełnieniem rynku stała się fotowoltaika typu plug-in, czyli panele podłączane bezpośrednio do zwykłego gniazdka elektrycznego, bez potrzeby angażowania elektryka czy montażu na dachu. Octopus Energy, jeden z największych dostawców energii w kraju, jako pierwszy zaczął oferować takie rozwiązania na masową skalę. To bezpośrednia konsekwencja nowych przepisów, które od 27 sierpnia 2026 roku dopuszczają legalne użytkowanie takich instalacji na terenie całej Wielkiej Brytanii. Rosnące ceny energii dodatkowo przyspieszyły decyzję firmy o wejściu w ten segment rynku.

Co to oznacza w praktyce

Brytyjski przykład pokazuje, jak połączenie presji ekonomicznej, regulacji budowlanych i rosnącej świadomości konsumentów potrafi w krótkim czasie fundamentalnie przeobrazić rynek energetyczny. Warto zwrócić uwagę na kilka wniosków, które mogą być pomocne również dla obserwatorów polskiego rynku OZE:

• Regulacje budowlane wymuszające instalację fotowoltaiki w nowych domach potrafią w ciągu kilku lat radykalnie zmienić strukturę rynku.
• Skoki cen energii, nawet wywołane wydarzeniami geopolitycznymi odległymi od kraju, bezpośrednio przekładają się na decyzje inwestycyjne gospodarstw domowych.
• Proste rozwiązania, takie jak panele plug-in, mogą otworzyć rynek dla osób, które wcześniej nie decydowały się na klasyczny montaż dachowy.

Polska branża OZE z pewnością przygląda się tym trendom z uwagą, szukając analogii i inspiracji dla własnego rozwoju.